ویژه
«إِنَّمَا مَثَلُ الْحَیواةِ الدُّنْیا کَمَآءٍ أَنزَلْنَـاهُ مِنَ السَّمَآءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الاْرْضِ مِمَّا یأْکُلُ النَّاسُ وَ الاْنْعَـامُ حَتَّیا´ إِذَآ أَخَذَتِ الاْرْضُ زُخْرُفَهَا وَ ازَّینَتْ وَ ظَنَّ أَهْلُهَآ أَنَّهُمْ قَـادِرُونَ عَلَیهَآ أَتَنـاهَآ أَمْرُنَا لَیلاً أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَـاهَا حَصِیدًا کَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالاْمْسِ کَذَ ا لِکَ نُفَصِّلُ ا لاْ یـاتِ لِقَوْمٍ یتَفَکَّرُونَ»۱؛ همانا مثل زندگانی دنیا مانند آبی است که ما آنرا از آسمان به پائین میفرستیم و گیاهان زمین از اقسام نباتاتی که خوراک انسان و چارپایان است با آن آب مخلوط شده، نباتات و گیاهان سرسبز و شاداب گشته، تا سرحدّی که زمین بهره کافی خود را میبرد و به انواع نبات و گیاه و مزین میگردد. و صاحبان و ساکنان زمین چنین میپندارند که دیگر یکباره تمام قدرت و مکنت آنها بر زمین متمرکز شده و دیگر عاملی نیست که بتواند این بهره کافی و این وفور نعمت و خرّمی و شادابی را از آنان بگیرد ؛ که ناگهان امر ما در شب یا روز بدان زمین میرسد و چنان آنها را از بین میبرد و همه را درو شده و از زمین جدا شده قرار میدهد که گوئی اصلاً دیروز در این زمین چیزی نروئیده بود. اینطور ـ ای پیامبر گرامی ـ ما آیات خود را مفصّلاً بیان میکنیم برای مردمی که تفکّر کنند و بیندیشند.
در این آیه میفرماید: زندگی و حیات انسان در دنیا هم همینطور است. یعنی در صلب پدر و سپس در رحم مادر قرار میگیرد و با کمال حرارت دوران تکامل خود را در رحم طی نموده و سپس به دنیا پا میگذارد و بدنبال علم و قدرت و جاه و مال و فرزند و انواع و اقسام تعینات و اعتباریات میرود تا از هرجهت دارای علم و تجربه و قوّة تشخیص و ادراک و معرفت میگردد و به تمام اقسام فعّالیت ها در زمین قادر میشود، و خلاصه آنکه از نقطة نظر حیات دنیوی به نقطة اوج میرسد که ناگهان در عین آنکه ابداً بر ذهنش خطور نمیکند که مرگ او میرسد، مرگ او را در مییابد؛ عزرائیل میآید و طومار حیات او را چنان در هم میپیچد و آثار و خصائص او را به باد فنا میدهد که گوئی اصلاً چنین شخصی نبوده و بهیچ وجه در زمین اقامت نکرده و سکونت نداشته است.
در این آیة مبارکه خدا میفرماید: امر ما در شب یا روز میرسد و حیات را پایان میدهد. ، و امر خدا مال خداست و در نزد خداست و همان اجل مسمّی است.
پس، از بین رفتن عمر و آمدن اجل، یعنی بعد از این مرگ اجال مسمی می آید؛ او وقتی بیاید به این اجل خاتمه میدهد و برای انسان بهیچ وجه مهلتی نیست.
کسانی که امید لقای حضرت پروردگار را دارند باید به عالم ملکوت برسند و آن اجل مسمّی و خصوصیات آن را از مبدأ تا منتهی دریابند، و یا به مرگ اختیاری و یا به مرگ اضطراری از اجل دنیوی عبور نموده و به عالم ملکوت برسند.و لقای خدا بدون طی عالم ملکوت و ادراک آنچه در آن است و لازم است ،که از جمله اجل مسمّی است، از محالات است.
اجل دنیوی و اجل مسمّی یک حقیقت است به دو وجه
از اینجا کیفیت دو اجل واضح و روشن میشود: اجل دنیوی زمانی همین مدّتی است که دوران عمر آدمی را تشکیل میدهد و با طی زمان طی میشود، و نحوة وجودش تدریجی و بالاخره از بین میرود و با فوت آدمی مهلتش سر میآید. أجل مسمّی اجل عندالله و امر الهی است که در عالمِ زمان نیست و هلاک او را درنمییابد، بلکه پیوسته در نزد خداست و ثابت است و بر اساس آن اجل این اجل دنیوی پیریزی میشود.
مثلاً اوّل ظهر ما نماز گزاردیم و سپس دعا خواندیم، آن زمان ها سپری شد و ما را به این زمان فعلی تحویل داد که فعلاً با دوستان عزیز به گفتگو اشتغال داریم. این زمان هم میگذرد و لحظه به لحظه در چرخ طی و تدریج زمان ما را به جلو میبرد، ساعات، روزها، ماه ها، سال ها، تا به آخرین نقطة اجل میسپارد؛ آن همان روز میعاد و میقات است.
امّا اجل مسمّی و الهی که ثابت است و به طی زمان طی نمیگردد آن ضرب الاجل عمر انسان است از اوّل تا به آخر که در عالم معنی و ملکوت معین شده و گذشت و عبور در آنجا نیست، و بر آن اساس و ثبوت اصلی شالوده عمر زمانی و دنیوی پیریزی میشود. آن اجل در عالمی وسیعتر از دنیاست، و عالم ملکوت است که تمام موجودات این عالم مادّه و طبیعت بر آن اساس و آن اصل در این عالم نزول نموده بوجود میآیند. آن عالم الگو و حقیقت است و این عالم مثال و نمونه و مجاز. و همین گذشت عمری را که در اینجا از نقطة نظر تدریجِ مادّه، زائل و منتهی به حدّی میبینیم، اگر با فهم و ادراک عالیتر بنگریم یا با حسّ و مشاهده ادراک عالم ملکوت را بنمائیم، آن اجل ثابت و مسمّی را در آنجا ثابت و موجود خواهیم یافت و ابداً قابل فناء و زوال نخواهیم یافت.
شاهد بر این معنی آنکه میفرماید:
«مَن کَانَ یرْجُوا لِقَآءَ اللَهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَهِ لاَتٍ».۲
کسیکه امیدوار به ملاقات و دیدار خداست پس حقّاً اجل خدا خواهد آمد و به شرف لقای حضرت معبود مشرّف خواهد شد اجل خدا همان اجل مسمّی است و همان امر الهی است.یعنی کسانیکه امید لقای حضرت پروردگار را دارند باید به عالم ملکوت برسند و آن اجل مسمّی و خصوصیات آن را از مبدأ تا منتهی دریابند، و یا به مرگ اختیاری و یا به مرگ اضطراری از اجل دنیوی عبور نموده و به عالم ملکوت برسند.و لقای خدا بدون طی عالم ملکوت و ادراک آنچه در آن است و لازم است که از جمله اجل مسمّی است، از محالات است.
و به عبارت دیگر میتوان گفت: اجل مسمّی و اجل دنیوی یک حقیقت و امر واحدی است، به دو نظر و به دو وجهه نگریسته میشود: یک وجهه و طرف آن، عالم مادّه است که عمر گذران است، و وجهه و طرف دیگر آن، عالم ملکوت و ثابت است، که آن راه عبور به اسماء و صفات حضرت ربّ ودود و بالاخره فنا در ذات مقدّس ربوبی است، و اجل مسمّی که در عالم ملکوت است از منازلِ راه وصول به آن امید که همان لقای خدا باشد خواهد بود.
آیات بسیاری در قرآن مجید وارد است که دلالت میکند براینکه بازگشت همه چیز و بازگشت انسان به سوی خداست.
« أَلاَ إِلَی اللَهِ تَصِیرُ الاْمُورُ»۳؛ آگاه باشید که همة امور به خدا بازگشت میکند.
«وَ إِلَیهِ یرْجَعُ الاْمْرُ کُلُّه» 4 ؛ و به سوی خدا بر میگردد تمام مراتب و درجات امر.
منبع معاد شناسی علامه تهرانی جلد اول گروه دین و اندیشه تبیان
۱ ـ آیة ۲۴، از سورة ۱۰: یونس
2ـ قسمتی از آیة ۵، از سورة ۲۹: العنکبوت
۳ ـ ذیل آیة ۵۳، از سورة ۴۲: الشّورَی
۴ ـ قسمتی از آیه ۱۲۳، از سورة ۱۱: هود
شایعترین ویروسها در هفته گذشته
یک نکته مهم برای شما که غذایتان را با مایکروفرگرم می کنید
بیماریای که بر اثر ضعف عضلات شکم ایجاد میشود؟
فرار از زندان با فلفل
گالری با کیفیت والپیپر های سه بعدی
بازی افسانه شجاعان
بزرگترین مجموعه آیکون های وکتور (مخصوص گرافیست های حرفه ای )
» ارسال نظرات
شما بايد وارد شويدto post a comment.