صور فلکی
يكشنبه ، 25 شهریور 1386 ، 04:59 |
| علم و دانش - فيزيك و نجوم |
به گروهی از ستارهها که در تجسم انسان شکل و پیکربندی مشخصی را تشکیل داده باشند صورت فلکی یا پیکر آسمانی میگویند.
صورت فلکی مجوعهای از ستارهها است که از دیدگاه زمینی به شکل خاصی تشبیه و نام گذاری شده است. در واقعیت سه بعدی، ستارگان یک پیکر آسمانی لزوماً به هم نزدیک نیستند و ربطی به هم ندارند. قرار دادن آنها در یک مجموعه صرفاً به خاطر نزدیکی ظاهری از دیدگاه زمینی است. دستهبندی ظاهری ستارگان به صورت پیکرهای آسمانی از نظر نشانیدهی و تهیه نقشههای آسانفهمِ آسمان مفید است.
۸۸ صورت فلکی امروزی
آبمار • آتشدان • ارابهران • اژدها • اسب بزرگ • اسب کوچک • اسکنه • آفتابپرست • بادبان • بزغاله • برساووش • بره • پیاله • پیکان • تاج جنوبی • تاج شمالی • تازیها • ترازو • تکشاخ • تلسکوپ • تلمبه • تور • توکان • جوی • چلپاسه • چلیپا • خرچنگ • خرس بزرگ • خرس کوچک • خرگوش • درنا • دلفین • دلو • دوپرگار • دوپیکر • دوشیزه • ذاتالکرسی • روباهک • زانوزده • زرافه • زن برزنجیر • ساعت • سپر • سکستان • سگ بزرگ • سگ کوچک • سنگتراش • سهپایه • سهسو • سیاهگوش • سیمرغ • شاهتخته • شکارچی • شلیاق • شیر • شیر کوچک • طاووس • عقاب • قطبنما • قنطورس • قیفاووس • کبوتر • کژدم • کشتیدم • کلاغ • کمان • کوره • کوهمیز • گاو • گاوران • گرگ • گونیا • گیسو • مار • مار باریک • مارافسای • ماکیان • ماهی • ماهی پرنده • ماهی جنوب • ماهی زرین • مثلث جنوبی • مرغ بهشتی • مگس جنوبی • میکروسکوپ • نهنگ • هشتک • هندی
صورت فلکی مجوعهای از ستارهها است که از دیدگاه زمینی به شکل خاصی تشبیه و نام گذاری شده است. در واقعیت سه بعدی، ستارگان یک پیکر آسمانی لزوماً به هم نزدیک نیستند و ربطی به هم ندارند. قرار دادن آنها در یک مجموعه صرفاً به خاطر نزدیکی ظاهری از دیدگاه زمینی است. دستهبندی ظاهری ستارگان به صورت پیکرهای آسمانی از نظر نشانیدهی و تهیه نقشههای آسانفهمِ آسمان مفید است.
۸۸ صورت فلکی امروزی
آبمار • آتشدان • ارابهران • اژدها • اسب بزرگ • اسب کوچک • اسکنه • آفتابپرست • بادبان • بزغاله • برساووش • بره • پیاله • پیکان • تاج جنوبی • تاج شمالی • تازیها • ترازو • تکشاخ • تلسکوپ • تلمبه • تور • توکان • جوی • چلپاسه • چلیپا • خرچنگ • خرس بزرگ • خرس کوچک • خرگوش • درنا • دلفین • دلو • دوپرگار • دوپیکر • دوشیزه • ذاتالکرسی • روباهک • زانوزده • زرافه • زن برزنجیر • ساعت • سپر • سکستان • سگ بزرگ • سگ کوچک • سنگتراش • سهپایه • سهسو • سیاهگوش • سیمرغ • شاهتخته • شکارچی • شلیاق • شیر • شیر کوچک • طاووس • عقاب • قطبنما • قنطورس • قیفاووس • کبوتر • کژدم • کشتیدم • کلاغ • کمان • کوره • کوهمیز • گاو • گاوران • گرگ • گونیا • گیسو • مار • مار باریک • مارافسای • ماکیان • ماهی • ماهی پرنده • ماهی جنوب • ماهی زرین • مثلث جنوبی • مرغ بهشتی • مگس جنوبی • میکروسکوپ • نهنگ • هشتک • هندی
ارابهران
ارابه ران یا ممسک الاعنه یکی از صورتهای فلکی یا پیکرهای آسمانی است.
در بالای سر پیکر آسمانی گاو، چند ضلعی بزرگی به نام ارابه ران (Auriga) قرار دارد. درخشانترین ستارهٔ این پیکر آسمانی، نگهبانک (عیوق، Capella) است که پنجمین ستارهٔ درخشان آسمان میباشد. عیوق در ادبیات فارسی استعاره از بلندای آسمان و کمال است. ستارهای که از نظر رنگ شبیه به خورشید، ولی در حقیقت بسیار بزرگتر از آن است و بر بازوی راست ارابه ران قرار دارد. بعد از این ستاره، از نظر درخشش، ستارهٔ منکب العنان، در شانهٔ ارابه ران است. جنوبیترین ستارهٔ این چند ضلعی، متعلق به صورت فلکی گاو است.
در مرکز این پیکر، چندین خوشهٔ باز و کم نور (m38,m36) قرار دارند که با چشم غیر مسلح قابل رویت اند. ارابه ران، همیشه افساری در دست و یک بز و دو بزغاله به همراه دارد. در یکی از داستانها، ارابه ران همان هفستوس، پسر لنگ زئوس و هرا است. هفستوس، خدای آتش و حامی هنرمندانی بود که با فلز و آهن کار میکردند. او، به دلیل اینکه پیمودن مسافتهای طولانی با پای لنگ برایش دشوار بود، ارابه را اختراع کرد!
اسب بزرگ (صورت فلکی)
اسب بزرگ یا اسب بالدار (یا به عربی: فَرَس اعظم و فرس ثانی) نام یکی از صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی را معمولاً از روی چهارگوش بزرگ آن میشناسند البته تنها سه ستاره در سه گوش از این چهارگوش به اسب بزرگ تعلق دارند و ستاره گوشه شمال شرقی یعنی سُرَّةالفَرَس متعلق به صورت فلکی زن برزنجیر است.
ستارهها
ستارههای دارای نام سنتی در این صورت فلکی عبارتند از:
مرکبالفرس (زین اسب): (آلفا-اسب بزرگ) α Peg
ساعدالفرس (بازوی اسب): (بتا-اسب بزرگ) β Peg
جنب (پهلوی اسب): (گاما-اسب بزرگ) γ Peg
سرةالفرس (ناف اسب): (دلتا-اسب بزرگ) δ Peg که امروزه به صورت زن برزنجیر منتقل شده و آلفا-زن برزنجیر نام گرفته.
انف (بینی): (اپسیلون-اسب بزرگ) (ε Peg
سعدالهمام (مرد خوشاندیش): (زتا-اسب بزرگ) ζ Peg
سعدالمطر (شگون باران): (اتا-اسب بزرگ) η Peg
سعدالبهایم (شگون دامها): (تتا-اسب بزرگ) θ Peg
سعدالبری (شگون بیگناه): (مو-اسب بزرگ) μ Peg
سلم (تاو-اسب بزرگ) τ Peg
پیکان (صورت فلکی)
پیکان یا تیر که در لاتین (Sagitta) و در انگلیسی (Arrow) نامیده میشود جزء صورتهای فلکی کوچک میباشد.(فقط چلیپا و اسب کوچک از این صورت کوچک تر هستند.)
بطلیموس پیکان را در میان ۴۸ صورت فلکی خود قرار داد.
پیکان توسط صورتهای فلکی زیر احاطه شدهاست:
روباهک
قهرمان اسطورهای هرکول
عقاب (Aquila)
دلفین
اسطورهشناسی
گرچه پیکان جزء صورتهای فلکی بزرگ نیست و ستاره درخشانی ندارد، در میان فرهنگهای پارسی، یهودی، یونانی و رومی بسیار پرورش یافت به طوری که امروزه چندین روایت مختلف دارد که به دقت مفهوم پیکان را توضیح دادهاست.
نام لاتین Sagitta
مخفف Sge
منبع نام افسانههای ایرانی و یونانی
نماد پیکان (تیر)
بعد ۱۹.۸۳۳ ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت ۸۰ درجه مربع
رتبه:۸۶
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۰
درخشانترین ستاره گاما پیکان (Gamma Sge)
(قدرظاهری {{{قدرستاره}}})
شهاب بارانها -
صورتهای
همسایه روباهک
پهلوان
دلفین
عقاب
مشهود بین عرضهای +۹۰ و -۷۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه شهریور
چلیپا
چلیپا (crux)، که بیشتر به آن صلیب جنوبی (Southern Cross) میگویند ، یکی از صورتهای فلکی کوچک در میان ۸۸ صورت فلکی امروزی است و با اینحال یکی از جالب توجه ترین صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی از سه سمت توسط صورت فلکی قنطورس احاطه شدهاست. چلیپا زمانی ، طبق افسانههای یونان باستان جزئی از قنطورس شمرده میشد اما از قرن پانزدهم از آن جدا شد، بعد از سفر آمریگو وسپوچی به آمریکای جنوبی در سال ۱۵۰۱. وسپوچی نقشه دو ستاره را کشید ، آلفا سانتور و بتا سانتور که تماما جزئی از چلیپا شدند که البته این مشخصات در یونان قدیم به همین منوال بود.
جغرافیا در آسمان فلکی
در آسمان فلکی چلیپا در شمال صورت فلکی قنطورس قرار دارد. قنطورس به علت بزرگی شرق و جنوب شرقی و جنوب غربی چلیپا را نیز اشغال میکند. چلیپا در نیم کره جنوبی آسمان (آسمان جنوبی) قرار دارد.
صورت فلکی مگس در شما چلیپا و در غرب آن صور بادبان و شاهتخته قرار دارد.
نام لاتین Crux
مخفف Cru
منبع نام Crux
نماد صلیب
بعد ۱۲ ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت ۶۸ درجه مربع
رتبه:هشتاد و هشتم
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۴
درخشانترین ستاره آلفا چلیپا (A Crux)
(قدرظاهری ۸۷/۰)
شهاب بارانها -
صورتهای
همسایه قنطورس
مگس جنوبی
مشهود بین عرضهای +۲۰ و -۹۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه اردیبهشت
ارابه ران یا ممسک الاعنه یکی از صورتهای فلکی یا پیکرهای آسمانی است.
در بالای سر پیکر آسمانی گاو، چند ضلعی بزرگی به نام ارابه ران (Auriga) قرار دارد. درخشانترین ستارهٔ این پیکر آسمانی، نگهبانک (عیوق، Capella) است که پنجمین ستارهٔ درخشان آسمان میباشد. عیوق در ادبیات فارسی استعاره از بلندای آسمان و کمال است. ستارهای که از نظر رنگ شبیه به خورشید، ولی در حقیقت بسیار بزرگتر از آن است و بر بازوی راست ارابه ران قرار دارد. بعد از این ستاره، از نظر درخشش، ستارهٔ منکب العنان، در شانهٔ ارابه ران است. جنوبیترین ستارهٔ این چند ضلعی، متعلق به صورت فلکی گاو است.
در مرکز این پیکر، چندین خوشهٔ باز و کم نور (m38,m36) قرار دارند که با چشم غیر مسلح قابل رویت اند. ارابه ران، همیشه افساری در دست و یک بز و دو بزغاله به همراه دارد. در یکی از داستانها، ارابه ران همان هفستوس، پسر لنگ زئوس و هرا است. هفستوس، خدای آتش و حامی هنرمندانی بود که با فلز و آهن کار میکردند. او، به دلیل اینکه پیمودن مسافتهای طولانی با پای لنگ برایش دشوار بود، ارابه را اختراع کرد!
اسب بزرگ (صورت فلکی)
اسب بزرگ یا اسب بالدار (یا به عربی: فَرَس اعظم و فرس ثانی) نام یکی از صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی را معمولاً از روی چهارگوش بزرگ آن میشناسند البته تنها سه ستاره در سه گوش از این چهارگوش به اسب بزرگ تعلق دارند و ستاره گوشه شمال شرقی یعنی سُرَّةالفَرَس متعلق به صورت فلکی زن برزنجیر است.
ستارهها
ستارههای دارای نام سنتی در این صورت فلکی عبارتند از:
مرکبالفرس (زین اسب): (آلفا-اسب بزرگ) α Peg
ساعدالفرس (بازوی اسب): (بتا-اسب بزرگ) β Peg
جنب (پهلوی اسب): (گاما-اسب بزرگ) γ Peg
سرةالفرس (ناف اسب): (دلتا-اسب بزرگ) δ Peg که امروزه به صورت زن برزنجیر منتقل شده و آلفا-زن برزنجیر نام گرفته.
انف (بینی): (اپسیلون-اسب بزرگ) (ε Peg
سعدالهمام (مرد خوشاندیش): (زتا-اسب بزرگ) ζ Peg
سعدالمطر (شگون باران): (اتا-اسب بزرگ) η Peg
سعدالبهایم (شگون دامها): (تتا-اسب بزرگ) θ Peg
سعدالبری (شگون بیگناه): (مو-اسب بزرگ) μ Peg
سلم (تاو-اسب بزرگ) τ Peg
پیکان (صورت فلکی)
پیکان یا تیر که در لاتین (Sagitta) و در انگلیسی (Arrow) نامیده میشود جزء صورتهای فلکی کوچک میباشد.(فقط چلیپا و اسب کوچک از این صورت کوچک تر هستند.)
بطلیموس پیکان را در میان ۴۸ صورت فلکی خود قرار داد.
پیکان توسط صورتهای فلکی زیر احاطه شدهاست:
روباهک
قهرمان اسطورهای هرکول
عقاب (Aquila)
دلفین
اسطورهشناسی
گرچه پیکان جزء صورتهای فلکی بزرگ نیست و ستاره درخشانی ندارد، در میان فرهنگهای پارسی، یهودی، یونانی و رومی بسیار پرورش یافت به طوری که امروزه چندین روایت مختلف دارد که به دقت مفهوم پیکان را توضیح دادهاست.
نام لاتین Sagitta
مخفف Sge
منبع نام افسانههای ایرانی و یونانی
نماد پیکان (تیر)
بعد ۱۹.۸۳۳ ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت ۸۰ درجه مربع
رتبه:۸۶
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۰
درخشانترین ستاره گاما پیکان (Gamma Sge)
(قدرظاهری {{{قدرستاره}}})
شهاب بارانها -
صورتهای
همسایه روباهک
پهلوان
دلفین
عقاب
مشهود بین عرضهای +۹۰ و -۷۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه شهریور
چلیپا
چلیپا (crux)، که بیشتر به آن صلیب جنوبی (Southern Cross) میگویند ، یکی از صورتهای فلکی کوچک در میان ۸۸ صورت فلکی امروزی است و با اینحال یکی از جالب توجه ترین صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی از سه سمت توسط صورت فلکی قنطورس احاطه شدهاست. چلیپا زمانی ، طبق افسانههای یونان باستان جزئی از قنطورس شمرده میشد اما از قرن پانزدهم از آن جدا شد، بعد از سفر آمریگو وسپوچی به آمریکای جنوبی در سال ۱۵۰۱. وسپوچی نقشه دو ستاره را کشید ، آلفا سانتور و بتا سانتور که تماما جزئی از چلیپا شدند که البته این مشخصات در یونان قدیم به همین منوال بود.
جغرافیا در آسمان فلکی
در آسمان فلکی چلیپا در شمال صورت فلکی قنطورس قرار دارد. قنطورس به علت بزرگی شرق و جنوب شرقی و جنوب غربی چلیپا را نیز اشغال میکند. چلیپا در نیم کره جنوبی آسمان (آسمان جنوبی) قرار دارد.
صورت فلکی مگس در شما چلیپا و در غرب آن صور بادبان و شاهتخته قرار دارد.
نام لاتین Crux
مخفف Cru
منبع نام Crux
نماد صلیب
بعد ۱۲ ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت ۶۸ درجه مربع
رتبه:هشتاد و هشتم
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۴
درخشانترین ستاره آلفا چلیپا (A Crux)
(قدرظاهری ۸۷/۰)
شهاب بارانها -
صورتهای
همسایه قنطورس
مگس جنوبی
مشهود بین عرضهای +۲۰ و -۹۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه اردیبهشت
خرس بزرگ
صورت فلکی دب اکبر (UMa) خرس بزرگ:
زمان رسیدن به نصف النهار: ۳۱ فروردین ؛ مساحت : ۱۲۸۰ درجه مربع دب اکبر همانند صورت فلکی جبار، شاید شناخته شدهترین و پرداستانترین صورت فلکی محسوب گردد. این مجموعه نمایانگر یک خرس برای یونانیان باستان و همچنین بومیهای امریکا بودهاست. هفت ستاره روشنی که بخش اصلی خرس بزرگ را میسازد به نام گاوآهن یا گاری (ارابه) معروف است. [در اصطلاح فارسی به آن گاهی یغلاوی و یا آبگردان نیز میگویند].
دب اکبر - خرس بزرگ - Ursa Major
بدون شک یکی از مشهورترین ستارههای درون اسمان هفت ستاره دب اکبر هستند که آنها دم و قسمت پایین تنه خرس را تشکیل میدهند و بقیه این شکل این خرس توسط ستارههای کم نور تر کامل میشود. دب اکبر سومین صورت فلکی بزرگ آسمان است.در اسطورههای یونان خرس بزرگ به دارای دو شخصیت است.. یکی به عنوان معشوقهٔ Zeus و Adrasteia که Callisto نام داشت و دیگر به عنوان درختی که از زیوس موقعی که کودک بود نگهداری کرد. داستانهای بسیاری در مورد چگونگی تبدیل شدن Callisto به خرس بزرگ هست که ما به یکی از آنها میپردازیم. معمولاً Callisto را دختر شاه آرکاد (قسمتی در یونان) که Lycaon نام داشت میدانند. ولی در یک داستان دیگر او را دختر پسر این شاه(Ceteus) میدانند.در این نسخه او ((Ceteus) صورت فلکی هرکول است که زانو زده و دست خود را به سمت خدا دراز کرده و به او برای تبدیل شدن دخترش به خرس التماس میکند.Callisto عضو و پیرو الهه ماه و شکار (Artemis) شد. او مانند Artemis لباس میپوشید و موهای خود را میبست. و خیلی زود به عنوان شکارچی محبوب و همراه Artemis شناخته شد. او قسم پاکدامنی و نجابت را برای Artemis خورد. یک روز وقتی Callisto در بیشه زیر سایه یک درخت دراز کشیده بود زیوس تغییر شکل داد و به او نزدیک شد(داستان کامل Ovid in Book II of his Metamorphoses). زیوس خود را به شکل Artemis در اورد و Callisto را بغل کرد. قبل از اینکه دختر از وحشت کاری انجام دهد خود را به شکل واقعی بر گشت و به او تجاوز کرد.
یک روز گرم وقتی که گروه شکار به نزدیکی رودی رسیدند تصمیم به شکار گرفتند و Artemis لباسهایش را در آورد و بقیه را به رودخانه راهنمایی کرد. و Callisto در کمال بی میلی لباسهایش را در آورد و شکم بر امده او که نشانهٔ حاملگی بود نمایان شد.Artemis او را رسوا کرد و از گروه خود اخراج کرد.بدترین زمان موقعی بود که او پسری به نام Arcas به دنیا آورد. هرا همسر زیوس که شوهر خود را میشناخت و این مسیله را فهمیده بود تصمیم گرفت که انتقام بگیرد. Hera موهای Callisto را گرفت و روی زمین کشید. بعد از آن روی دستها و پاهای Callisto موهای سیاه شروع به جوانه زدن کرد و دستها و پاهای او به شکل پنجه در آمدند و در آخر به شکل یک خرس در آمد.برای ۱۵ سال او در جنگل زندگی کرد و او به شکل خرس بود ولی مغز انسان داشت.روزی گروهی را مشغول شکار دید و پسر خود Arcas را بین آنها تشخیص داد. او سعی کرد به پسرش نزدیک شود ولی Arcas ترسید. او سعی کرد که خرس را متواری کند ولی در همان هنگام زیوس یک گرد باد فرستاد که هر دوی آنها را به آسمان برد و Callisto را به دب اکبر تبدیل کرد وArcas را به صورت فلکی Boötes تبدیل کرد.(در بعضی از داستانها او به خرس کوچک تبدیل شد)
نام لاتین Ursa major
مخفف UMa
منبع نام افسانههای پارسی
نماد خرس بزرگ
بعد ۱۰٫۶۷ ساعت
میل ۵۵٫۳۸°
وسعت ۱۲۸۰ درجه مربع
رتبه:سوم
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۶
درخشانترین ستاره اپسیلون خرس بزرگ (E UMa)
(قدرظاهری {{{قدرستاره}}})
شهاب بارانها Alpha Ursa Majorids
Leonids-Ursids
صورتهای
همسایه اژدها
شیر
شیر کوچک
زرافه
سیاهگوش
سگهای تازی
گیسو
گاوچران
مشهود بین عرضهای +۹۰ و -۳۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه فروردین
خرس کوچک
خرس کوچک یا دُب اصغر (در لاتین: Ursa minor) صورت فلکی کوچکی در آسمان شمالی ( نیم کره شمالی) می باشد.
دباصغر یکی از 88 صورت فلکی امروزی است. این جالب توجه است که یکی از مشهورترین ستارگان آسمان یعنی ستاره قطبی در این صورت فلکی قرار دارد.
دباصغر در جنوب صورت های فلکی پادشاه و اژدها قرار دارد. در جنوب آن نیز صورت های فلکی اژدها و خرس بزرگ قرار دارد.
صورت فلکی دب اکبر (UMa) خرس بزرگ:
زمان رسیدن به نصف النهار: ۳۱ فروردین ؛ مساحت : ۱۲۸۰ درجه مربع دب اکبر همانند صورت فلکی جبار، شاید شناخته شدهترین و پرداستانترین صورت فلکی محسوب گردد. این مجموعه نمایانگر یک خرس برای یونانیان باستان و همچنین بومیهای امریکا بودهاست. هفت ستاره روشنی که بخش اصلی خرس بزرگ را میسازد به نام گاوآهن یا گاری (ارابه) معروف است. [در اصطلاح فارسی به آن گاهی یغلاوی و یا آبگردان نیز میگویند].
دب اکبر - خرس بزرگ - Ursa Major
بدون شک یکی از مشهورترین ستارههای درون اسمان هفت ستاره دب اکبر هستند که آنها دم و قسمت پایین تنه خرس را تشکیل میدهند و بقیه این شکل این خرس توسط ستارههای کم نور تر کامل میشود. دب اکبر سومین صورت فلکی بزرگ آسمان است.در اسطورههای یونان خرس بزرگ به دارای دو شخصیت است.. یکی به عنوان معشوقهٔ Zeus و Adrasteia که Callisto نام داشت و دیگر به عنوان درختی که از زیوس موقعی که کودک بود نگهداری کرد. داستانهای بسیاری در مورد چگونگی تبدیل شدن Callisto به خرس بزرگ هست که ما به یکی از آنها میپردازیم. معمولاً Callisto را دختر شاه آرکاد (قسمتی در یونان) که Lycaon نام داشت میدانند. ولی در یک داستان دیگر او را دختر پسر این شاه(Ceteus) میدانند.در این نسخه او ((Ceteus) صورت فلکی هرکول است که زانو زده و دست خود را به سمت خدا دراز کرده و به او برای تبدیل شدن دخترش به خرس التماس میکند.Callisto عضو و پیرو الهه ماه و شکار (Artemis) شد. او مانند Artemis لباس میپوشید و موهای خود را میبست. و خیلی زود به عنوان شکارچی محبوب و همراه Artemis شناخته شد. او قسم پاکدامنی و نجابت را برای Artemis خورد. یک روز وقتی Callisto در بیشه زیر سایه یک درخت دراز کشیده بود زیوس تغییر شکل داد و به او نزدیک شد(داستان کامل Ovid in Book II of his Metamorphoses). زیوس خود را به شکل Artemis در اورد و Callisto را بغل کرد. قبل از اینکه دختر از وحشت کاری انجام دهد خود را به شکل واقعی بر گشت و به او تجاوز کرد.
یک روز گرم وقتی که گروه شکار به نزدیکی رودی رسیدند تصمیم به شکار گرفتند و Artemis لباسهایش را در آورد و بقیه را به رودخانه راهنمایی کرد. و Callisto در کمال بی میلی لباسهایش را در آورد و شکم بر امده او که نشانهٔ حاملگی بود نمایان شد.Artemis او را رسوا کرد و از گروه خود اخراج کرد.بدترین زمان موقعی بود که او پسری به نام Arcas به دنیا آورد. هرا همسر زیوس که شوهر خود را میشناخت و این مسیله را فهمیده بود تصمیم گرفت که انتقام بگیرد. Hera موهای Callisto را گرفت و روی زمین کشید. بعد از آن روی دستها و پاهای Callisto موهای سیاه شروع به جوانه زدن کرد و دستها و پاهای او به شکل پنجه در آمدند و در آخر به شکل یک خرس در آمد.برای ۱۵ سال او در جنگل زندگی کرد و او به شکل خرس بود ولی مغز انسان داشت.روزی گروهی را مشغول شکار دید و پسر خود Arcas را بین آنها تشخیص داد. او سعی کرد به پسرش نزدیک شود ولی Arcas ترسید. او سعی کرد که خرس را متواری کند ولی در همان هنگام زیوس یک گرد باد فرستاد که هر دوی آنها را به آسمان برد و Callisto را به دب اکبر تبدیل کرد وArcas را به صورت فلکی Boötes تبدیل کرد.(در بعضی از داستانها او به خرس کوچک تبدیل شد)
نام لاتین Ursa major
مخفف UMa
منبع نام افسانههای پارسی
نماد خرس بزرگ
بعد ۱۰٫۶۷ ساعت
میل ۵۵٫۳۸°
وسعت ۱۲۸۰ درجه مربع
رتبه:سوم
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) ۶
درخشانترین ستاره اپسیلون خرس بزرگ (E UMa)
(قدرظاهری {{{قدرستاره}}})
شهاب بارانها Alpha Ursa Majorids
Leonids-Ursids
صورتهای
همسایه اژدها
شیر
شیر کوچک
زرافه
سیاهگوش
سگهای تازی
گیسو
گاوچران
مشهود بین عرضهای +۹۰ و -۳۰
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت ۲۱:۰۰ و ماه فروردین
خرس کوچک
خرس کوچک یا دُب اصغر (در لاتین: Ursa minor) صورت فلکی کوچکی در آسمان شمالی ( نیم کره شمالی) می باشد.
دباصغر یکی از 88 صورت فلکی امروزی است. این جالب توجه است که یکی از مشهورترین ستارگان آسمان یعنی ستاره قطبی در این صورت فلکی قرار دارد.
دباصغر در جنوب صورت های فلکی پادشاه و اژدها قرار دارد. در جنوب آن نیز صورت های فلکی اژدها و خرس بزرگ قرار دارد.
ذاتالکرسی
پیکر آسمانی ذات الکرسی بهترین نقطهٔ شروع برای یافتن ستارگان در پاییز است. پنج ستارهٔ اصلی در آن، مانند W کنار هم قرار گرفتهاند و با اینکه هیچکدام روشنتر از قدر اول نیستند به راحتی میتوان شکلW یا M را مشاهده کرد. درخشانترین ستارهٔ ذات الکرسی ستارهٔ صدر (Schedar) در راس غربی W واقع است. اگراز ستارهٔ میانی W یعنی گاما-تختنشین، خطی فرضی را به صدر وصل کنیم و آن را 10 برابر فاصلهٔ دو ستاره امتداد دهیم به صورت فلکی بزرگ فرس اعظم یا اسب بالدار میرسیم. ستارگان اصلی آن مربع بزرگی را میسازند که مربع فرس اعظم نامیده میشود و قدر ستارگان آن کمتر از قدر اول است. در یک شب تاریک برای امتحان تیزبین بودنتان میتوانید ستارگان درون آن را بشمارید که به بیش از 12 تا هم میرسند. چارگوش بزرگ (Great square) پگاسوس (Pegasus) در افسانهها اسب بالداری بوده، به گونهای که مربع بزرگ، بدن و بالهای آن را تشکیل میدهد. ستارگان بزرگ از بالا طرف راست در جهت عقربههای ساعت به ترتیب ساق (Scheat)، مرکب (Markab)، جنب (Algenib) و فرس (Alpheratz) نام دارد، فرس ستارهٔ فوقانی چپ مربع، در واقع متعلق به پیکر آندرومدا (Andromeda) است که شامل دو ردیف از ستارگان قدر سوم و چهارم است که یک V با دهانهٔ تنگ تشکیل میدهند و نوک این V را ستارهٔ فرس میسازد.
اگر در آندرومدا، دومین جفت ستارهٔ شکلV را بسوی تختنشین و به اندازهٔ فاصله خودشان امتداد دهیم به یک لکهٔ نورانی میرسیم که کهکشان مارپیچی M31 نام دارد. این کهکشان شبیه کهکشان راه شیری است که درفاصلهٔ 2.9 میلیون سال نوری از ما قرار گرفته و نزدیکترین کهکشان از نظر فاصله است و با چشم غیر مسلح نیز دیده میشود. این کهکشان نخستین بار توسط عبدالرحمان صوفی رازی با چشم غیرمسلح رصد شد و مورد مطالعه قرار گرفت. حال دوباره نگاهی به صورت فلکی راهنمایمان تختنشین میاندازیم.
اگر دو ستارهٔ آلفا و بتا که در راس عمودی ذات الکرسی قرار دارد را در جهت بتا دنبال کنیم، به صورت فلکی قیفاووس (Cepheus) میرسیم که درخشانترین ستارهٔ آن الدرامین (Alderamin) است که در عربی بازوی راست معنی میدهد و ستارهٔ درخشان بعد از آلدرامین، الفرق (Alphirk) است. ستارهٔ دلتا در قیفاووس، ستارهٔ متغییر معروفی است که درخشندگی آن هر 5.3 روز بین 4.1+ تا 5.2+ تغییر میکند.
این سه صورت فلکی در اساطیر باستان با هم خانوادهای را تشکیل میدهند که آندرومدا شاهدخت اتیوپی دختر قیفاووس و کاسیوپیا (ذات الکرسی) بوده است. دو رشته ستارگان آندرومدا را میتوان به دو پای اسب تشبیه کرد. کاسیوپیا(Cassiopeia) یا تختنشین، ملکهٔ اتیوپی ،مادر آندرومدا، طبق افسانهها بر روی تختی نشسته است که چندان راحت نیست! و پادشاه اتیوپی پدر آندرومدا، قیفاووس است.
زن برزنجیر
زن برزنجیر یا اِمرَاةالمُسَلسَله یا مِرآةالمسلسله نام یکی از پیکرهای آسمانی در آسمان نیمکره شمالی است که بزرگترین کهکشان همسایه به راه کاهکشان در آن دیده میشود. معمولاً در کتابها آن کهکشان را نیز به همین نام مینامند.
قدر ظاهری سرةالفرس پرنورترین ستاره این صورت فلکی، 2/1 است. در دسته بندی ستارگان بایر (آلفا) – امراة المسلسله نامیده شده است آنچه در این قسمت آسمان شایان توجه بسیار است شیئ است که نام علمی آن NGC224 است و در نزدیکی (نو)- امراة المسلسله جای دارد. به چشم برهنه به صورت ستاره ابر مانندی از قدر پنجم میآید به سرشت واقعی آن فقط با کمک تلسکوپی نیرومند میتوان پی برد. M31 کهکشانی است کاملاً شبیه به کهکشان ما این کهکشان از میلیاردها ستاره تشکیل شده و اندکی از کهکشان ما بزرگتر است دورترین شیی است در فضا که با چشم برهنه میتوان دید. نوری که کهکشان بزرگ زن در زنجیر را ترک کند پس از سفری 2،000،000 ساله در فضا به ما میرسد.
در اساطیر
نام اروپایی این پیکر آسمانی یعنی آندرومدا، در اساطیر یونانی نام زنی بوده است که پرساوش (پرسئوس) پهلوان عاشق وی بوده است و در بند اژدهایی در در ساحلی در حبشه با زنجیر زندانی بود. پرساوش با کشتن اژدهای مزبور وی را آزاد میکند و آن دو ازدواج میکنند. از ایشان فرزندانی پدید میآید از جمله پرسس. بنابراین افسانهها پرسس نیای پارسیان (ایرانیان) است.
آندرومدا دختر زیبای سِفِئوس (قیفاووس) و کاسیوپیه «(ذاتالکرسی) پریان را از خودخواهی بیش از اندازه اش به خشم آورد. نپتون، برای تنبیه وی، او را به صخرهای در کناره دریا زنجیر کرد تا شکار اژدهایی دریایی شود که در آن هنگام ساحل دریا را عرصه تاخت و تاز خود کرده بود درست در همان لحظهای که اژدها به اندرومدا حمله آورده بود، پرسهئوس (برساووش) با جادو غول را به سنگ بدل کرد و آندرومدا را نجات داد.
نام لاتین Andromeda
مخفف And
منبع نام Andromedae
نماد آندرومدا، زنی زنجیر شده
بعد 1 ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت 722 درجه مربع
رتبه:519
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) 3
درخشانترین ستاره آلفا آندرومدا
(قدرظاهری 1/2)
شهاب بارانها زن برزنجیر
صورتهای
همسایه ؟
مشهود بین عرضهای +90 و -40
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت 21:00 و ماه آبان
شکارچی
شکارچی یا جبار (انگلیسی: orion) و یا راعی صورت فلکی است که نیمی از آن در نیم کره جنوبی و نیم دیگر آن در نیم کره شمالی قرار دارد !
این صورت فلکی در جنوب صورت فلکی ارابهران (Auriga) و در شرق صورت فلکی دوپیکر یا جوزا (Gemini) قرار دارد. همچنین در شمال شرقی آن صورت فلکی ثور یا گاو نر قرار دارد. دست ها و بالاتنه جبار در نیم کره شمالی حاوی یکی از پر نور ترین ستاره ها به نام ( ابطالجوزا ) می باشد .
در نیم کره جنوبی که پایین تنه شکارچی در آن قرار دارد صوُر تک شاخ و نهنگ قرار دارد ، در جنوب و جنوب غربی الجبار خرگوش و سگ بزرگ قرار دارد و به همین دلیل الجبار را شکارچی سگ می دانند !
در جنوب شرقی الجبار نیز صورت فلکی رودخانه(Eridanus) واقع است ... فقط در نیمی از سال می توان شکارچی را در آسمان دید !
پیکر آسمانی ذات الکرسی بهترین نقطهٔ شروع برای یافتن ستارگان در پاییز است. پنج ستارهٔ اصلی در آن، مانند W کنار هم قرار گرفتهاند و با اینکه هیچکدام روشنتر از قدر اول نیستند به راحتی میتوان شکلW یا M را مشاهده کرد. درخشانترین ستارهٔ ذات الکرسی ستارهٔ صدر (Schedar) در راس غربی W واقع است. اگراز ستارهٔ میانی W یعنی گاما-تختنشین، خطی فرضی را به صدر وصل کنیم و آن را 10 برابر فاصلهٔ دو ستاره امتداد دهیم به صورت فلکی بزرگ فرس اعظم یا اسب بالدار میرسیم. ستارگان اصلی آن مربع بزرگی را میسازند که مربع فرس اعظم نامیده میشود و قدر ستارگان آن کمتر از قدر اول است. در یک شب تاریک برای امتحان تیزبین بودنتان میتوانید ستارگان درون آن را بشمارید که به بیش از 12 تا هم میرسند. چارگوش بزرگ (Great square) پگاسوس (Pegasus) در افسانهها اسب بالداری بوده، به گونهای که مربع بزرگ، بدن و بالهای آن را تشکیل میدهد. ستارگان بزرگ از بالا طرف راست در جهت عقربههای ساعت به ترتیب ساق (Scheat)، مرکب (Markab)، جنب (Algenib) و فرس (Alpheratz) نام دارد، فرس ستارهٔ فوقانی چپ مربع، در واقع متعلق به پیکر آندرومدا (Andromeda) است که شامل دو ردیف از ستارگان قدر سوم و چهارم است که یک V با دهانهٔ تنگ تشکیل میدهند و نوک این V را ستارهٔ فرس میسازد.
اگر در آندرومدا، دومین جفت ستارهٔ شکلV را بسوی تختنشین و به اندازهٔ فاصله خودشان امتداد دهیم به یک لکهٔ نورانی میرسیم که کهکشان مارپیچی M31 نام دارد. این کهکشان شبیه کهکشان راه شیری است که درفاصلهٔ 2.9 میلیون سال نوری از ما قرار گرفته و نزدیکترین کهکشان از نظر فاصله است و با چشم غیر مسلح نیز دیده میشود. این کهکشان نخستین بار توسط عبدالرحمان صوفی رازی با چشم غیرمسلح رصد شد و مورد مطالعه قرار گرفت. حال دوباره نگاهی به صورت فلکی راهنمایمان تختنشین میاندازیم.
اگر دو ستارهٔ آلفا و بتا که در راس عمودی ذات الکرسی قرار دارد را در جهت بتا دنبال کنیم، به صورت فلکی قیفاووس (Cepheus) میرسیم که درخشانترین ستارهٔ آن الدرامین (Alderamin) است که در عربی بازوی راست معنی میدهد و ستارهٔ درخشان بعد از آلدرامین، الفرق (Alphirk) است. ستارهٔ دلتا در قیفاووس، ستارهٔ متغییر معروفی است که درخشندگی آن هر 5.3 روز بین 4.1+ تا 5.2+ تغییر میکند.
این سه صورت فلکی در اساطیر باستان با هم خانوادهای را تشکیل میدهند که آندرومدا شاهدخت اتیوپی دختر قیفاووس و کاسیوپیا (ذات الکرسی) بوده است. دو رشته ستارگان آندرومدا را میتوان به دو پای اسب تشبیه کرد. کاسیوپیا(Cassiopeia) یا تختنشین، ملکهٔ اتیوپی ،مادر آندرومدا، طبق افسانهها بر روی تختی نشسته است که چندان راحت نیست! و پادشاه اتیوپی پدر آندرومدا، قیفاووس است.
زن برزنجیر
زن برزنجیر یا اِمرَاةالمُسَلسَله یا مِرآةالمسلسله نام یکی از پیکرهای آسمانی در آسمان نیمکره شمالی است که بزرگترین کهکشان همسایه به راه کاهکشان در آن دیده میشود. معمولاً در کتابها آن کهکشان را نیز به همین نام مینامند.
قدر ظاهری سرةالفرس پرنورترین ستاره این صورت فلکی، 2/1 است. در دسته بندی ستارگان بایر (آلفا) – امراة المسلسله نامیده شده است آنچه در این قسمت آسمان شایان توجه بسیار است شیئ است که نام علمی آن NGC224 است و در نزدیکی (نو)- امراة المسلسله جای دارد. به چشم برهنه به صورت ستاره ابر مانندی از قدر پنجم میآید به سرشت واقعی آن فقط با کمک تلسکوپی نیرومند میتوان پی برد. M31 کهکشانی است کاملاً شبیه به کهکشان ما این کهکشان از میلیاردها ستاره تشکیل شده و اندکی از کهکشان ما بزرگتر است دورترین شیی است در فضا که با چشم برهنه میتوان دید. نوری که کهکشان بزرگ زن در زنجیر را ترک کند پس از سفری 2،000،000 ساله در فضا به ما میرسد.
در اساطیر
نام اروپایی این پیکر آسمانی یعنی آندرومدا، در اساطیر یونانی نام زنی بوده است که پرساوش (پرسئوس) پهلوان عاشق وی بوده است و در بند اژدهایی در در ساحلی در حبشه با زنجیر زندانی بود. پرساوش با کشتن اژدهای مزبور وی را آزاد میکند و آن دو ازدواج میکنند. از ایشان فرزندانی پدید میآید از جمله پرسس. بنابراین افسانهها پرسس نیای پارسیان (ایرانیان) است.
آندرومدا دختر زیبای سِفِئوس (قیفاووس) و کاسیوپیه «(ذاتالکرسی) پریان را از خودخواهی بیش از اندازه اش به خشم آورد. نپتون، برای تنبیه وی، او را به صخرهای در کناره دریا زنجیر کرد تا شکار اژدهایی دریایی شود که در آن هنگام ساحل دریا را عرصه تاخت و تاز خود کرده بود درست در همان لحظهای که اژدها به اندرومدا حمله آورده بود، پرسهئوس (برساووش) با جادو غول را به سنگ بدل کرد و آندرومدا را نجات داد.
نام لاتین Andromeda
مخفف And
منبع نام Andromedae
نماد آندرومدا، زنی زنجیر شده
بعد 1 ساعت
میل {{{میل}}}°
وسعت 722 درجه مربع
رتبه:519
شمار ستارگان
(قدر ظاهری < 3) 3
درخشانترین ستاره آلفا آندرومدا
(قدرظاهری 1/2)
شهاب بارانها زن برزنجیر
صورتهای
همسایه ؟
مشهود بین عرضهای +90 و -40
بهترین زمان مشاهده در حدود ساعت 21:00 و ماه آبان
شکارچی
شکارچی یا جبار (انگلیسی: orion) و یا راعی صورت فلکی است که نیمی از آن در نیم کره جنوبی و نیم دیگر آن در نیم کره شمالی قرار دارد !
این صورت فلکی در جنوب صورت فلکی ارابهران (Auriga) و در شرق صورت فلکی دوپیکر یا جوزا (Gemini) قرار دارد. همچنین در شمال شرقی آن صورت فلکی ثور یا گاو نر قرار دارد. دست ها و بالاتنه جبار در نیم کره شمالی حاوی یکی از پر نور ترین ستاره ها به نام ( ابطالجوزا ) می باشد .
در نیم کره جنوبی که پایین تنه شکارچی در آن قرار دارد صوُر تک شاخ و نهنگ قرار دارد ، در جنوب و جنوب غربی الجبار خرگوش و سگ بزرگ قرار دارد و به همین دلیل الجبار را شکارچی سگ می دانند !
در جنوب شرقی الجبار نیز صورت فلکی رودخانه(Eridanus) واقع است ... فقط در نیمی از سال می توان شکارچی را در آسمان دید !
اسب بزرگ
--------------------------------------------------------------------------------
اسب بزرگ یا اسب بالدار (یا به عربی: فَرَس اعظم و فرس ثانی) نام یکی از صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی را معمولاً از روی چهارگوش بزرگ آن میشناسند البته تنها سه ستاره در سه گوش از این چهارگوش به اسب بزرگ تعلق دارند و ستاره گوشه شمال شرقی یعنی سُرَّةالفَرَس متعلق به صورت فلکی زن برزنجیر است.
[ویرایش] ستارهها
ستارههای دارای نام سنتی در این صورت فلکی عبارتند از:
مرکبالفرس (زین اسب): (آلفا-اسب بزرگ) α Peg
ساعدالفرس (بازوی اسب): (بتا-اسب بزرگ) β Peg
جنب (پهلوی اسب): (گاما-اسب بزرگ) γ Peg
سرةالفرس (ناف اسب): (دلتا-اسب بزرگ) δ Peg که امروزه به صورت زن برزنجیر منتقل شده و آلفا-زن برزنجیر نام گرفته.
انف (بینی): (اپسیلون-اسب بزرگ) (ε Peg
سعدالهمام (مرد خوشاندیش): (زتا-اسب بزرگ) ζ Peg
سعدالمطر (شگون باران): (اتا-اسب بزرگ) η Peg
سعدالبهایم (شگون دامها): (تتا-اسب بزرگ) θ Peg
سعدالبری (شگون بیگناه): (مو-اسب بزرگ) μ Peg
سلم (تاو-اسب بزرگ) τ Peg
--------------------------------------------------------------------------------
اسب بزرگ یا اسب بالدار (یا به عربی: فَرَس اعظم و فرس ثانی) نام یکی از صورتهای فلکی است.
این صورت فلکی را معمولاً از روی چهارگوش بزرگ آن میشناسند البته تنها سه ستاره در سه گوش از این چهارگوش به اسب بزرگ تعلق دارند و ستاره گوشه شمال شرقی یعنی سُرَّةالفَرَس متعلق به صورت فلکی زن برزنجیر است.
[ویرایش] ستارهها
ستارههای دارای نام سنتی در این صورت فلکی عبارتند از:
مرکبالفرس (زین اسب): (آلفا-اسب بزرگ) α Peg
ساعدالفرس (بازوی اسب): (بتا-اسب بزرگ) β Peg
جنب (پهلوی اسب): (گاما-اسب بزرگ) γ Peg
سرةالفرس (ناف اسب): (دلتا-اسب بزرگ) δ Peg که امروزه به صورت زن برزنجیر منتقل شده و آلفا-زن برزنجیر نام گرفته.
انف (بینی): (اپسیلون-اسب بزرگ) (ε Peg
سعدالهمام (مرد خوشاندیش): (زتا-اسب بزرگ) ζ Peg
سعدالمطر (شگون باران): (اتا-اسب بزرگ) η Peg
سعدالبهایم (شگون دامها): (تتا-اسب بزرگ) θ Peg
سعدالبری (شگون بیگناه): (مو-اسب بزرگ) μ Peg
سلم (تاو-اسب بزرگ) τ Peg
مردمان باستان تصور ميكردند كه ميتوانند خطوط اصلي چهرهها را در ستارگان آسمان شب پيدا كنند.
اين چهرهها معمولاً شكلهايي از قهرمانان، اساطير و خدايان افسانهاي، مخلوقات گوناگون و اجرامي بودند كه به نظر آنها بر روی زمین اثر گذار ند. اين مفهوم عاميانه صورت فلكي است.
اما در ستارهشناسي نوين، لغت صورت فلكي به بخشي از آسمان اطلاق ميشود كه در مرحلهي اول اشكالي را تداعي ميكند كه هزارها سال پيش براي اولين بار مورد توجه انسانهاي باستاني قرار گرفته است.
اين مناطق بر روي كرهي سماوي، مانند استانها يا كشورهاي مختلف بر روي نقشههاي زميني هستند. در حال حاضر هر نقطهاي از آسمان بالاي سر ما، حتماً متعلق به يك صورت فلكي است. حد فاصل بين صورتهاي فلكي در قالب خط مستقيم بوده ولي شكلها ميتوانند كاملاً غيرمتقارن و غيرهندسي باشند. به هر تقدير هر صورت فلكي تعدادي از ستارگان آسمان را درون محدودهي خود جاي ميدهد.
صورت فلكي براي ايجاد راحتي و تسهيل در شناخت اجرام و پيدا كردن بخش خاصي از آسمان مفید است. از ديد ما، ميتوان تصور كرد كه تمام ستارگان درون محدوده يك صورت فلكي از نظر فيزيكي با هم در ارتباط هستند. از آنجا كه با چشم غيرمسلح نميتوان عمق فضا را تشخيص داد، لذا انسان همهي ستارگان را در يك صفحه و ظاهراً در يك فاصله و بسيار نزديك به هم ميبيند. در حقيقت هر ستارهاي ميتواند در فاصلهي زيادي نسبت به ديگري قرار گيرد كه اين جدايي تا حد صدها و حتي هزارها سال نوري هم ميرسد.
در بين تمدنهاي باستاني اولين فرهنگهايي كه شروع به طبقهبندي آسمان براي نامگذاري نمودند عبارتند از بابليها، هنديها، يونانيها، روميها، چينيها و میان قارهي آمريكا. انسانهاي ساكن در نيمكرهي شمالي قادر بودند فقط ستارگان قابل ديد در اين نيمكره را شناسايي و طبقهبندي نمايند، زيرا ستارگان عرضهاي جنوبي و پايينتر از آن نقاط قابل رؤيت نبودند. در قرن دوم ميلادي بطلميوس ستارهشناس يوناني ـمصري، توانست بيش از 1000 ستاره را در قالب 48 صورت فلكي در كتاب مجستي فهرست نمايد. اين صورتهاي فلكي كه يادمان دوران عتيق است، به نام صورتهاي فلكي باستاني ناميده ميشوند.
از قرن 16 كه اروپاييها به كشف مناطق جنوبي كرهي زمين پرداختند، فهرست ستارگان نيمكرهي جنوبي براي دنياي غرب شناخته شد. اين صورتهاي فلكي جديد را به نام «صور فلكي نوين» مينامند.
معمولاً نامگذاري صورتهاي فلكي باستاني بر اساس شكل آنهاست. صورتهاي فلكي جبار و اسد ظاهراً به شكلي است كه آنها را ناميدهاند. تعدادي از صورتهاي فلكي نوين را از روي بعضي از اختراعات، نظير ميكروسكوپ و تلسكوپ نامگذاري نمودهاند. شكلها (مثلاً خطوط واصل بين ستارهها) در اصل اختياري بوده و ممكن است روي نقشههاي مختلف متفاوت باشند. بعضي از صورتهاي فلكي داراي بخش كوچكتري در درون منطقهاي وسيع است، مانند قسمت ملاقه يا آبگردان درون خرس بزرگ.
قبل از سال 1930 هر كسي هر قسمتي از آسمان را به طور دلخواه ميتوانست به هر اسمي بنامد و در نتيجه هيچ گونه مرز تعريف شدهاي در اطراف صور فلكي وجود نداشت. لذا براي رفع شبهه و ايجاد يگانگي، ستارهشناسان جهان در سال 1930 تصميم گرفتند كه نامهاي خاصي (به زبان لاتين) به همراه مرزي مشخص براي كليهي صورتهاي فلكي انتخاب كنند. اين همان حدود و اسمهايي است كه امروزه در سطح جهاني پذيرفته شده است.
در زير نام صورتهاي فلكي آورده شده است :
ردیف نام صورت فلکی علامت لاتین نام لاتین بهترین زمان مشاهده در آسمان
1 آندرومدا، شاهزاده، زن در زنجير، امراه المسلسله And Andromeda آبان
2 اژدها، تِنين Dra Draco تیر
3 اسب بالدار، فَرَس اعظم Peg Pegasus مهر
4 اسد، شير Leo Leo فروردین
5 اكليل شمالي، تاج شمالي، افسر شمالي CrB Corona Borealis تیر
6 برساوش، قهرمان Per Perseus دی
7 تازيها، سگهاي شكاري CVn Canes Venatici اردیبهشت
8 تكشاخ Mon Monoceros اسفند
9 ثور، گاو Tau Taurus دی
10 جام، پياله، باطیه، معلف Crt Crater اردیبهشت
11 غراب، كلاغ، زاغ Crv Corvus اردیبهشت
12 جبار، شكارچي Ori Orion بهمن
13 جَدي، بز دريايي، بزغاله، بز ماهی Cap Capricornus شهریور
14 جوزا، دو پيكر Gem Gemini اسفند
15 حَمَل، بره، گوسفند Ari Aries آذر
16 حوا، مارافساي، حامل مار Oph Ophiuchus مرداد
17 حوت، ماهي Psc Pisces آبان
18 حوت جنوبي، ماهي جنوبي PsA Piscis Austrinus مهر
19 خرگوش، اَرنَب Lep Lepus بهمن
20 دب اصغر، خرس كوچك UMi Usra minor تیر
21 دب اكبر، خرس بزرگ UMa Usra major فروردین
22 دجاجه، قو Cyg Cygnus قو
23 دلفين Del Delphinus شهریور
24 دلو، ريزنده آب Aqr Aquarius مهر
25 ذات الكرسي، ملكه، خداوند كرسي Cas Cassiopeia آبان
26 روباه، روباهك Vul Vulpecula شهریور
27 زرافه، شترگاوپلنگ Cam Camelopardus بهمن
28 سپر Sct Scutum مرداد
29 سرطان، خرچنگ Cnc Cancer اسفند
30 سكستان، ذات السدس، سكستانت *** Sextans فروردین
31 سنبله، دوشيزه Vir Virgo خرداد
32 سوسمار، مارمولك، بزمجه Lac Lacerta مهر
33 سهم، تير، پيكان Sga Sagitta شهریور
34 سياهگوش Lyn Lynx اسفند
35 شلياق، چنگ رومي Lyr Lyra مرداد
36 شيركوچك، اسد اصغر LMi Leo minor فروردین
37 عقاب Aql Aquila شهریور
38 عقرب، كژدم Sco Scorpius تیر
39 عوا، گاوران Boo Bootes خرداد
40 قطعه الفرس، اسب كوچك، پاره اسب، پوني Equ Equuleus شهریور
41 قوس، كماندار، نيم اسب Sgr Sagittarius مرداد
42 قيطس، هيولاي دريايي، نهنگ Cet Cetus آذر
43 قيفاووس، سلطان Cep Cepheus مهر
44 كلب اصغر، سگ كوچك CMi Canis minor اسفند
45 كلب اكبر، سگ بزرگ CMa Canis major بهمن
46 كوره، تنور For آذر
47 گيسوي برنيكه، موي برنيكه Com Coma Berenices اردیبهشت
48 مار، سر مار، دم مار Ser Serpens تیر و مرداد
49 مار آبي، مار دريايي، شجاع Hya Hydra فروردین
50 مثلث Tri Triangulum آذر
51 ممسك العنان، ارابه ران، عنان دار Aur Auriga دی
52 ميزان، ترازو Lib Libra خرداد
53 نهر، جوي، رودخانه فلكي Eri Eridanus دی
54 هركول، جاثي، پهلوان، بر زانو نشسته Her Hercules مرداد
صورتهاي فلكي نيمكرهي جنوبي :
این صورتهای فلکی در جنوب میل منهای 30 درجه واقعند، لذا عمدتا از عرضهای جنوبی قابل مشاهده می باشند. در ایران هم تعدادی از آنها را در عرض های پایینتر می توان دید.
ردیف نام صورت فلکی نام لاتین
1 آب مار، نر مار Hydrus
2 آپوس، پرنده بهشتي Apus
3 اِسكنه، قلك سنگتراشي Caelum
4 اكليل جنوبي، تاج جنوبي Corona Australis
5 پرگار، قطب نما Circnus
6 تلسكوپ Telescopium
7 تير حمال، شاه تخته Carina
8 ثُمن، اكتان، هشتك Octans
9 چليپا، صليب جنوبي Crux
10 حجار، سنگتراش Sculptor
11 حربا، آفتاب پرست Chamaeleon
12 حمامه، كبوتر Columba
13 خط كش، گونيا، تراز Norma
14 درنا Grus
15 ساعت Horlogium
16 سبع، گرگ Lupus
17 شبكه، تور Reticulum
18 شراع، بادبان Vela
19 طاووس Pavo
20 طوغان، توكان Tucana
21 عنقا، ققنوس، سيمرغ Phoenix
22 قطب نما Pyxis
23 قِنطورس، ظليم Centaurus
24 كشتيدم Puppis
25 كوه ميز، ميز صحرايي Mensa
26 ماهي پرنده Volans
27 ماهي زرين، طلاماهي Dorado
28 مثلث جنوبي Triangulum Australe
29 مجمره، آتشدان، عودسوز Ara
30 مِفرغه الهوا، تلمبه بادي Antlia
31 مگس Musca
32 ميكروسكوپ Microscopium
33 نقاش Pictor
34 هندي Indus
پيدا کردن صورتهای فلکی در آسمان
فکر کنم علاقه مند شدید که این صورتهای فلکی را در آسمان پیدا کنید. برای این کار ابتدا باید یک نقشه آسمان شب را تهیه کنید که این صورتهای فلکی در آنها مشخص شده باشند. و سپس با استفاده از نقشه و دوربین دو چشمی یا تلسکوپ می توانید ستاره های تشکیل دهنده این صورتهای فلکی را رصد کنید. البته اگر آسمان محل سکونتتان صاف باشد و آلودگی نوری نداشته باشد می توانید با چشمان غیرمسلح نیز به شکار این اجرام آسمانی بروید.
اين چهرهها معمولاً شكلهايي از قهرمانان، اساطير و خدايان افسانهاي، مخلوقات گوناگون و اجرامي بودند كه به نظر آنها بر روی زمین اثر گذار ند. اين مفهوم عاميانه صورت فلكي است.
اما در ستارهشناسي نوين، لغت صورت فلكي به بخشي از آسمان اطلاق ميشود كه در مرحلهي اول اشكالي را تداعي ميكند كه هزارها سال پيش براي اولين بار مورد توجه انسانهاي باستاني قرار گرفته است.
اين مناطق بر روي كرهي سماوي، مانند استانها يا كشورهاي مختلف بر روي نقشههاي زميني هستند. در حال حاضر هر نقطهاي از آسمان بالاي سر ما، حتماً متعلق به يك صورت فلكي است. حد فاصل بين صورتهاي فلكي در قالب خط مستقيم بوده ولي شكلها ميتوانند كاملاً غيرمتقارن و غيرهندسي باشند. به هر تقدير هر صورت فلكي تعدادي از ستارگان آسمان را درون محدودهي خود جاي ميدهد.
صورت فلكي براي ايجاد راحتي و تسهيل در شناخت اجرام و پيدا كردن بخش خاصي از آسمان مفید است. از ديد ما، ميتوان تصور كرد كه تمام ستارگان درون محدوده يك صورت فلكي از نظر فيزيكي با هم در ارتباط هستند. از آنجا كه با چشم غيرمسلح نميتوان عمق فضا را تشخيص داد، لذا انسان همهي ستارگان را در يك صفحه و ظاهراً در يك فاصله و بسيار نزديك به هم ميبيند. در حقيقت هر ستارهاي ميتواند در فاصلهي زيادي نسبت به ديگري قرار گيرد كه اين جدايي تا حد صدها و حتي هزارها سال نوري هم ميرسد.
در بين تمدنهاي باستاني اولين فرهنگهايي كه شروع به طبقهبندي آسمان براي نامگذاري نمودند عبارتند از بابليها، هنديها، يونانيها، روميها، چينيها و میان قارهي آمريكا. انسانهاي ساكن در نيمكرهي شمالي قادر بودند فقط ستارگان قابل ديد در اين نيمكره را شناسايي و طبقهبندي نمايند، زيرا ستارگان عرضهاي جنوبي و پايينتر از آن نقاط قابل رؤيت نبودند. در قرن دوم ميلادي بطلميوس ستارهشناس يوناني ـمصري، توانست بيش از 1000 ستاره را در قالب 48 صورت فلكي در كتاب مجستي فهرست نمايد. اين صورتهاي فلكي كه يادمان دوران عتيق است، به نام صورتهاي فلكي باستاني ناميده ميشوند.
از قرن 16 كه اروپاييها به كشف مناطق جنوبي كرهي زمين پرداختند، فهرست ستارگان نيمكرهي جنوبي براي دنياي غرب شناخته شد. اين صورتهاي فلكي جديد را به نام «صور فلكي نوين» مينامند.
معمولاً نامگذاري صورتهاي فلكي باستاني بر اساس شكل آنهاست. صورتهاي فلكي جبار و اسد ظاهراً به شكلي است كه آنها را ناميدهاند. تعدادي از صورتهاي فلكي نوين را از روي بعضي از اختراعات، نظير ميكروسكوپ و تلسكوپ نامگذاري نمودهاند. شكلها (مثلاً خطوط واصل بين ستارهها) در اصل اختياري بوده و ممكن است روي نقشههاي مختلف متفاوت باشند. بعضي از صورتهاي فلكي داراي بخش كوچكتري در درون منطقهاي وسيع است، مانند قسمت ملاقه يا آبگردان درون خرس بزرگ.
قبل از سال 1930 هر كسي هر قسمتي از آسمان را به طور دلخواه ميتوانست به هر اسمي بنامد و در نتيجه هيچ گونه مرز تعريف شدهاي در اطراف صور فلكي وجود نداشت. لذا براي رفع شبهه و ايجاد يگانگي، ستارهشناسان جهان در سال 1930 تصميم گرفتند كه نامهاي خاصي (به زبان لاتين) به همراه مرزي مشخص براي كليهي صورتهاي فلكي انتخاب كنند. اين همان حدود و اسمهايي است كه امروزه در سطح جهاني پذيرفته شده است.
در زير نام صورتهاي فلكي آورده شده است :
ردیف نام صورت فلکی علامت لاتین نام لاتین بهترین زمان مشاهده در آسمان
1 آندرومدا، شاهزاده، زن در زنجير، امراه المسلسله And Andromeda آبان
2 اژدها، تِنين Dra Draco تیر
3 اسب بالدار، فَرَس اعظم Peg Pegasus مهر
4 اسد، شير Leo Leo فروردین
5 اكليل شمالي، تاج شمالي، افسر شمالي CrB Corona Borealis تیر
6 برساوش، قهرمان Per Perseus دی
7 تازيها، سگهاي شكاري CVn Canes Venatici اردیبهشت
8 تكشاخ Mon Monoceros اسفند
9 ثور، گاو Tau Taurus دی
10 جام، پياله، باطیه، معلف Crt Crater اردیبهشت
11 غراب، كلاغ، زاغ Crv Corvus اردیبهشت
12 جبار، شكارچي Ori Orion بهمن
13 جَدي، بز دريايي، بزغاله، بز ماهی Cap Capricornus شهریور
14 جوزا، دو پيكر Gem Gemini اسفند
15 حَمَل، بره، گوسفند Ari Aries آذر
16 حوا، مارافساي، حامل مار Oph Ophiuchus مرداد
17 حوت، ماهي Psc Pisces آبان
18 حوت جنوبي، ماهي جنوبي PsA Piscis Austrinus مهر
19 خرگوش، اَرنَب Lep Lepus بهمن
20 دب اصغر، خرس كوچك UMi Usra minor تیر
21 دب اكبر، خرس بزرگ UMa Usra major فروردین
22 دجاجه، قو Cyg Cygnus قو
23 دلفين Del Delphinus شهریور
24 دلو، ريزنده آب Aqr Aquarius مهر
25 ذات الكرسي، ملكه، خداوند كرسي Cas Cassiopeia آبان
26 روباه، روباهك Vul Vulpecula شهریور
27 زرافه، شترگاوپلنگ Cam Camelopardus بهمن
28 سپر Sct Scutum مرداد
29 سرطان، خرچنگ Cnc Cancer اسفند
30 سكستان، ذات السدس، سكستانت *** Sextans فروردین
31 سنبله، دوشيزه Vir Virgo خرداد
32 سوسمار، مارمولك، بزمجه Lac Lacerta مهر
33 سهم، تير، پيكان Sga Sagitta شهریور
34 سياهگوش Lyn Lynx اسفند
35 شلياق، چنگ رومي Lyr Lyra مرداد
36 شيركوچك، اسد اصغر LMi Leo minor فروردین
37 عقاب Aql Aquila شهریور
38 عقرب، كژدم Sco Scorpius تیر
39 عوا، گاوران Boo Bootes خرداد
40 قطعه الفرس، اسب كوچك، پاره اسب، پوني Equ Equuleus شهریور
41 قوس، كماندار، نيم اسب Sgr Sagittarius مرداد
42 قيطس، هيولاي دريايي، نهنگ Cet Cetus آذر
43 قيفاووس، سلطان Cep Cepheus مهر
44 كلب اصغر، سگ كوچك CMi Canis minor اسفند
45 كلب اكبر، سگ بزرگ CMa Canis major بهمن
46 كوره، تنور For آذر
47 گيسوي برنيكه، موي برنيكه Com Coma Berenices اردیبهشت
48 مار، سر مار، دم مار Ser Serpens تیر و مرداد
49 مار آبي، مار دريايي، شجاع Hya Hydra فروردین
50 مثلث Tri Triangulum آذر
51 ممسك العنان، ارابه ران، عنان دار Aur Auriga دی
52 ميزان، ترازو Lib Libra خرداد
53 نهر، جوي، رودخانه فلكي Eri Eridanus دی
54 هركول، جاثي، پهلوان، بر زانو نشسته Her Hercules مرداد
صورتهاي فلكي نيمكرهي جنوبي :
این صورتهای فلکی در جنوب میل منهای 30 درجه واقعند، لذا عمدتا از عرضهای جنوبی قابل مشاهده می باشند. در ایران هم تعدادی از آنها را در عرض های پایینتر می توان دید.
ردیف نام صورت فلکی نام لاتین
1 آب مار، نر مار Hydrus
2 آپوس، پرنده بهشتي Apus
3 اِسكنه، قلك سنگتراشي Caelum
4 اكليل جنوبي، تاج جنوبي Corona Australis
5 پرگار، قطب نما Circnus
6 تلسكوپ Telescopium
7 تير حمال، شاه تخته Carina
8 ثُمن، اكتان، هشتك Octans
9 چليپا، صليب جنوبي Crux
10 حجار، سنگتراش Sculptor
11 حربا، آفتاب پرست Chamaeleon
12 حمامه، كبوتر Columba
13 خط كش، گونيا، تراز Norma
14 درنا Grus
15 ساعت Horlogium
16 سبع، گرگ Lupus
17 شبكه، تور Reticulum
18 شراع، بادبان Vela
19 طاووس Pavo
20 طوغان، توكان Tucana
21 عنقا، ققنوس، سيمرغ Phoenix
22 قطب نما Pyxis
23 قِنطورس، ظليم Centaurus
24 كشتيدم Puppis
25 كوه ميز، ميز صحرايي Mensa
26 ماهي پرنده Volans
27 ماهي زرين، طلاماهي Dorado
28 مثلث جنوبي Triangulum Australe
29 مجمره، آتشدان، عودسوز Ara
30 مِفرغه الهوا، تلمبه بادي Antlia
31 مگس Musca
32 ميكروسكوپ Microscopium
33 نقاش Pictor
34 هندي Indus
پيدا کردن صورتهای فلکی در آسمان
فکر کنم علاقه مند شدید که این صورتهای فلکی را در آسمان پیدا کنید. برای این کار ابتدا باید یک نقشه آسمان شب را تهیه کنید که این صورتهای فلکی در آنها مشخص شده باشند. و سپس با استفاده از نقشه و دوربین دو چشمی یا تلسکوپ می توانید ستاره های تشکیل دهنده این صورتهای فلکی را رصد کنید. البته اگر آسمان محل سکونتتان صاف باشد و آلودگی نوری نداشته باشد می توانید با چشمان غیرمسلح نیز به شکار این اجرام آسمانی بروید.
بررسی افسانه های مرتبط با صورت های فلکی مشهور آسمان شب
شکارچی - Orion
اريون يکی از شناخته شده ترين صورت های فلکی هست. حتی کسانی که ستاره شناس نيستند به راحتی ميتوانند آن را پيدا کنند.طبق افسانه ihd یونانی اریون پسر Poseidon خدای دريا و Euryale دختر شاه Crete بود.خدای دريا به او قدرت داد تا بتواند بر روی آب راه برود. در اديسه ی هومر او را يک شکارچی بزرگ که با يک چماق برنزی مسلح است توصيف کرده است. در آسمان دو صورت فلکی سگ بزرگ و سگ کوجک(Canis Major and Canis Minor) او را تعقيب ميکنند.در جزيره Chios اريون سعی در عشقبازی با Merope دختر شاه Oenopion را داشت ولی موفق نشد. يک شب وقتی که Merope شراب نوشيده بود سعی کرد که او را بدزدد. برای تنبيه او شاه دستور داد که چشمهای او را در بياورند و او را از جزيره بيرون کرد. او به سمت شمال به طرف جزيره ی Lemnos به راه افتاد و در آن جزيره Hephaestus يکی از دستيارهای خود را( Cedalion) به او داد تا نقش چشم او را بازی کند. او به طرف شرق جايی که خورشيد طلوع ميکند حرکت کرد به اميد اينکه طبق گفته یکی از خدایان چشمهای او شفا پيدا کند. و البته با طلوع خورشيد چشمهای او به طرز معجزه آسايی خوب شد.اریون با ستاره های Pleiades (خوشه پروین) که در صورت فلکی گاو نر قرار دارند مرتبط است.Pleiades هفت خواهر بودند که دخترAtlas وPleione بودند. طبق یک داستان اریون عاشق Pleiades شد و آنها را تعقیب کرد زیوس آنها را دزدید و در اسمان قرار داد.. جایی که هر شب اریون به دنبال آنها هست.
داستان مرگ اریون بسيار متضاد هست.Aratus, Eratosthenes و Hyginus عقیده داشتند که عقرب در این داستان نقشی داشته است.روزی اریون لاف زد که بزرگتین شکارچی هست و این خبر به گوش خدای شکارArtemis و Leto مادر الهه شکار رسید. او میگفت که میتواند هر غولی را بر روی زمین بکشد. از این حرف زمین شروع به لرزیدن کرد و شکافی از زمین بیرون آمد که از این شکاف این عقرب(صورت فلکی Scorpius و یا کژدم) بیرون آمد و اریون را نیش زد . ولی طبق گفته Aratus اریون سعی داشت الهه ماه و شکار را بدزدد و این الهی باعث لرزش زمین و بیرون آمدن عقرب شد.طبق گفته ی Ovid اریون هنگام نجات Leto از دست این عقرب کشته شد.در این داستانها اریون و عقرب در دو حهت مخالف در آسمان قرار دارند و زمانی که عقرب در شرق طلوع میکند اریون به غرب فرار میکند. اریون بیچاره هنوز از گزیده شدن توسط عقرب میترسد.
دب اکبر - خرس بزرگ - Ursa Major
بدون شک يکی از مشهورترين ستاره های درون اسمان هفت ستاره دب اکبر هستند که آنها دم و قسمت پايين تنه خرس را تشکيل ميدهند و بقيه اين شکل اين خرس توسط ستاره های کم نور تر کامل ميشود. دب اکبر سومین صورت فلکی بزرگ آسمان است.در اسطوره های یونان خرس بزرگ به دارای دو شخصیت است.. یکی به عنوان معشوقه ی Zeus و Adrasteia که Callisto نام داشت و دیگر به عنوان درختی که از زیوس موقعی که کودک بود نگهداری کرد. داستانهای بسیاری در مورد چگونگی تبدیل شدن Callisto به خرس بزرگ هست که ما به یکی از آنها میپردازیم. معمولا Callisto را دختر شاه آرکاد (قسمتی در یونان) که Lycaon نام داشت میدانند. ولی در یک داستان دیگر او را دختر پسر این شاه(Ceteus) میدانند.در این نسخه او ((Ceteus) صورت فلکی هرکول است که زانو زده و دست خود را به سمت خدا دراز کرده و به او برای تبدیل شدن دخترش به خرس التماس میکند.Callisto عضو و پیرو الهه ماه و شکار (Artemis) شد . او مانند Artemis لباس میپوشید و موهای خود را میبست. و خیلی زود به عنوان شکارچی محبوب و همراه Artemis شناخته شد. او قسم پاکدامنی و نجابت را برای Artemis خورد. یک روز وقتی Callisto در بیشه زیر سایه یک درخت دراز کشیده بود زیوس تغییر شکل داد و به او نزدیک شد(داستان کامل Ovid in Book II of his Metamorphoses) . زیوس خود را به شکل Artemis در اورد و Callisto را بغل کرد. قبل از اینکه دختر از وحشت کاری انجام دهد خود را به شکل واقعی بر گشت و به او تجاوز کرد.
یک روز گرم وقتی که گروه شکار به نزدیکی رودی رسیدند تصمیم به شکار گرفتند و Artemis لباسهایش را در آورد و بقیه را به رودخانه راهنمایی کرد. و Callisto در کمال بی میلی لباسهایش را در آورد و شکم بر امده او که نشانه ی حاملگی بود نمایان شد.Artemis او را رسوا کرد و از گروه خود اخراج کرد.بدترین زمان موقعی بود که او پسری به نام Arcas به دنیا آورد . هرا همسر زیوس که شوهر خود را میشناخت و این مسیله را فهمیده بود تصمیم گرفت که انتقام بگیرد. Hera موهای Callisto را گرفت و روی زمین کشید. بعد از آن روی دستها و پاهای Callisto موهای سیاه شروع به جوانه زدن کرد و دستها و پاهای او به شکل پنجه در آمدند و در آخر به شکل یک خرس در آمد.برای ۱۵ سال او در جنگل زندگی کرد و او به شکل خرس بود ولی مغز انسان داشت.روزی گروهی را مشغول شکار دید و پسر خود Arcas را بین آنها تشخیص داد. او سعی کرد به پسرش نزدیک شود ولی Arcas ترسید. او سعی کرد که خرس را متواری کند ولی در همان هنگام زیوس یک گرد باد فرستاد که هر دوی آنها را به آسمان برد و Callisto را به دب اکبر تبدیل کرد وArcas را به صورت فلکی Boötes تبدیل کرد.(در بعضی از داستانها او به خرس کوچک تبدیل شد)
Cancerسرطان -
طبق افسانه های يونان قديم صورت فلکی خرچنگ توسط هرا Hera در آسمان قرار گرفت. هرا قسم خورده بود که هراکلس ( هرکول در اسطوره های روم) را بکشد ولی هر بار بخاطر قدرت هرکول شکست ميخورد.(هرکول فرزند زيوس با Alcmene بود )
هرکول يک گناه بزرگ انجام داده بود و برای بخشايش بايد از ۱۲ مرحله سخت را پشت سر ميگذاشت که يکی از آنها جنگيدن با مار ۹ سر به نام هيدرا بود. در هنگام جنگ بين هيدرا و هرکول الهه هرا خرچنگ را ميفرستد تا که به هرکول صدمه بزند ولی هرکول با يک ضربه پا پوست خرچنگ را ميشکند و اورا از بين ميبرد. به خاطر اين خدمت هرا نقش اورا در آسمان قرار ميدهد.
Hydrَa
مردم يونان عقيده داشتند که روی بدن زيوس عکس اين مار ۹ سر قرار دارد.
مردم شهر Lerna توسط اين مار نه سر فنا ناپذير قتل عام شدند. سرهای اين مار اگر قطع ميشد به جايه آن سر جديدی در ميامد. و اگر کسی به او نزدکی ميشد از نفس زهرآگين او ميمرد. او در زير يک درخت در نزديکی يک مرداب زندگی ميکرد.اين صورت فلکی يکی از دوازده کاری بود که هرکول بايد برای مورد عفو واقع شدن انجام ميداد. او با کمک برادر زاده خود Iolaus اين کار را انجام داد به طوری که زمانی که هرکول يکی از سرها را قطع ميکرد Iolaus جای سر را داغ ميکرد و اجازه نميداد سر جديدی درست شود. زمانی که هرکول اين جانور را کشت و خبر پيروزی خود را به شاه Eurytheus داد شاه به او گفت که اين يک پيروزی واقعی نيست چون از برادر زاده خود کمک گرفته است
برج دلو - Aquarius
حمل کننده آب
حدمتکار المپيوس
او پر کننده جام خدايان بالای کوه المپيوس بود. اسم اصلی او Ganymede است و معمولا در حا ل ريخت آب از کوزه حود به دهان ماهی جنوبی است نشان داده ميشود.
دزديده شدن در کودکی
او سر شاه کروس بود بعد از اينکه شهر تروی نام پرفت. داستان او در مورد فزنديست که از والدينش ربوده ميشود.
او در يک روز که از گله گوسفند پدرش نگهداری ميکرد ربوده شد. در يک داستان اين Eos خدای سپيده دم بود که او را دزديد. او اشتياق زيادی نسبت به مردان جوان داشت . بعد زيوس اين پسر را از او دزديد.
دزديده شدن توسط عقاب
در بيشتر داستانها اين زيوس بود ه دستور داد تا اين کودک چوپان را بدزدند. و بعضيها ميگويند که اين خود زيوس بود که به شکل عقاب تغيير شکل داد و کودک را دزديده بود. او به بالا کوه المپيوس رفت تا جام خدايان را از شهد در جشنها پر کند.
در مصر
يکی از داستانها اين است که صورت فلکی دلو در مصر شکل گرفت و او خدای رود نيل است.. با اين شکل که اودر حال پر کردن جام است نشان دهنده خوده رود نيل است.
شکارچی - Orion
اريون يکی از شناخته شده ترين صورت های فلکی هست. حتی کسانی که ستاره شناس نيستند به راحتی ميتوانند آن را پيدا کنند.طبق افسانه ihd یونانی اریون پسر Poseidon خدای دريا و Euryale دختر شاه Crete بود.خدای دريا به او قدرت داد تا بتواند بر روی آب راه برود. در اديسه ی هومر او را يک شکارچی بزرگ که با يک چماق برنزی مسلح است توصيف کرده است. در آسمان دو صورت فلکی سگ بزرگ و سگ کوجک(Canis Major and Canis Minor) او را تعقيب ميکنند.در جزيره Chios اريون سعی در عشقبازی با Merope دختر شاه Oenopion را داشت ولی موفق نشد. يک شب وقتی که Merope شراب نوشيده بود سعی کرد که او را بدزدد. برای تنبيه او شاه دستور داد که چشمهای او را در بياورند و او را از جزيره بيرون کرد. او به سمت شمال به طرف جزيره ی Lemnos به راه افتاد و در آن جزيره Hephaestus يکی از دستيارهای خود را( Cedalion) به او داد تا نقش چشم او را بازی کند. او به طرف شرق جايی که خورشيد طلوع ميکند حرکت کرد به اميد اينکه طبق گفته یکی از خدایان چشمهای او شفا پيدا کند. و البته با طلوع خورشيد چشمهای او به طرز معجزه آسايی خوب شد.اریون با ستاره های Pleiades (خوشه پروین) که در صورت فلکی گاو نر قرار دارند مرتبط است.Pleiades هفت خواهر بودند که دخترAtlas وPleione بودند. طبق یک داستان اریون عاشق Pleiades شد و آنها را تعقیب کرد زیوس آنها را دزدید و در اسمان قرار داد.. جایی که هر شب اریون به دنبال آنها هست.
داستان مرگ اریون بسيار متضاد هست.Aratus, Eratosthenes و Hyginus عقیده داشتند که عقرب در این داستان نقشی داشته است.روزی اریون لاف زد که بزرگتین شکارچی هست و این خبر به گوش خدای شکارArtemis و Leto مادر الهه شکار رسید. او میگفت که میتواند هر غولی را بر روی زمین بکشد. از این حرف زمین شروع به لرزیدن کرد و شکافی از زمین بیرون آمد که از این شکاف این عقرب(صورت فلکی Scorpius و یا کژدم) بیرون آمد و اریون را نیش زد . ولی طبق گفته Aratus اریون سعی داشت الهه ماه و شکار را بدزدد و این الهی باعث لرزش زمین و بیرون آمدن عقرب شد.طبق گفته ی Ovid اریون هنگام نجات Leto از دست این عقرب کشته شد.در این داستانها اریون و عقرب در دو حهت مخالف در آسمان قرار دارند و زمانی که عقرب در شرق طلوع میکند اریون به غرب فرار میکند. اریون بیچاره هنوز از گزیده شدن توسط عقرب میترسد.
دب اکبر - خرس بزرگ - Ursa Major
بدون شک يکی از مشهورترين ستاره های درون اسمان هفت ستاره دب اکبر هستند که آنها دم و قسمت پايين تنه خرس را تشکيل ميدهند و بقيه اين شکل اين خرس توسط ستاره های کم نور تر کامل ميشود. دب اکبر سومین صورت فلکی بزرگ آسمان است.در اسطوره های یونان خرس بزرگ به دارای دو شخصیت است.. یکی به عنوان معشوقه ی Zeus و Adrasteia که Callisto نام داشت و دیگر به عنوان درختی که از زیوس موقعی که کودک بود نگهداری کرد. داستانهای بسیاری در مورد چگونگی تبدیل شدن Callisto به خرس بزرگ هست که ما به یکی از آنها میپردازیم. معمولا Callisto را دختر شاه آرکاد (قسمتی در یونان) که Lycaon نام داشت میدانند. ولی در یک داستان دیگر او را دختر پسر این شاه(Ceteus) میدانند.در این نسخه او ((Ceteus) صورت فلکی هرکول است که زانو زده و دست خود را به سمت خدا دراز کرده و به او برای تبدیل شدن دخترش به خرس التماس میکند.Callisto عضو و پیرو الهه ماه و شکار (Artemis) شد . او مانند Artemis لباس میپوشید و موهای خود را میبست. و خیلی زود به عنوان شکارچی محبوب و همراه Artemis شناخته شد. او قسم پاکدامنی و نجابت را برای Artemis خورد. یک روز وقتی Callisto در بیشه زیر سایه یک درخت دراز کشیده بود زیوس تغییر شکل داد و به او نزدیک شد(داستان کامل Ovid in Book II of his Metamorphoses) . زیوس خود را به شکل Artemis در اورد و Callisto را بغل کرد. قبل از اینکه دختر از وحشت کاری انجام دهد خود را به شکل واقعی بر گشت و به او تجاوز کرد.
یک روز گرم وقتی که گروه شکار به نزدیکی رودی رسیدند تصمیم به شکار گرفتند و Artemis لباسهایش را در آورد و بقیه را به رودخانه راهنمایی کرد. و Callisto در کمال بی میلی لباسهایش را در آورد و شکم بر امده او که نشانه ی حاملگی بود نمایان شد.Artemis او را رسوا کرد و از گروه خود اخراج کرد.بدترین زمان موقعی بود که او پسری به نام Arcas به دنیا آورد . هرا همسر زیوس که شوهر خود را میشناخت و این مسیله را فهمیده بود تصمیم گرفت که انتقام بگیرد. Hera موهای Callisto را گرفت و روی زمین کشید. بعد از آن روی دستها و پاهای Callisto موهای سیاه شروع به جوانه زدن کرد و دستها و پاهای او به شکل پنجه در آمدند و در آخر به شکل یک خرس در آمد.برای ۱۵ سال او در جنگل زندگی کرد و او به شکل خرس بود ولی مغز انسان داشت.روزی گروهی را مشغول شکار دید و پسر خود Arcas را بین آنها تشخیص داد. او سعی کرد به پسرش نزدیک شود ولی Arcas ترسید. او سعی کرد که خرس را متواری کند ولی در همان هنگام زیوس یک گرد باد فرستاد که هر دوی آنها را به آسمان برد و Callisto را به دب اکبر تبدیل کرد وArcas را به صورت فلکی Boötes تبدیل کرد.(در بعضی از داستانها او به خرس کوچک تبدیل شد)
Cancerسرطان -
طبق افسانه های يونان قديم صورت فلکی خرچنگ توسط هرا Hera در آسمان قرار گرفت. هرا قسم خورده بود که هراکلس ( هرکول در اسطوره های روم) را بکشد ولی هر بار بخاطر قدرت هرکول شکست ميخورد.(هرکول فرزند زيوس با Alcmene بود )
هرکول يک گناه بزرگ انجام داده بود و برای بخشايش بايد از ۱۲ مرحله سخت را پشت سر ميگذاشت که يکی از آنها جنگيدن با مار ۹ سر به نام هيدرا بود. در هنگام جنگ بين هيدرا و هرکول الهه هرا خرچنگ را ميفرستد تا که به هرکول صدمه بزند ولی هرکول با يک ضربه پا پوست خرچنگ را ميشکند و اورا از بين ميبرد. به خاطر اين خدمت هرا نقش اورا در آسمان قرار ميدهد.
Hydrَa
مردم يونان عقيده داشتند که روی بدن زيوس عکس اين مار ۹ سر قرار دارد.
مردم شهر Lerna توسط اين مار نه سر فنا ناپذير قتل عام شدند. سرهای اين مار اگر قطع ميشد به جايه آن سر جديدی در ميامد. و اگر کسی به او نزدکی ميشد از نفس زهرآگين او ميمرد. او در زير يک درخت در نزديکی يک مرداب زندگی ميکرد.اين صورت فلکی يکی از دوازده کاری بود که هرکول بايد برای مورد عفو واقع شدن انجام ميداد. او با کمک برادر زاده خود Iolaus اين کار را انجام داد به طوری که زمانی که هرکول يکی از سرها را قطع ميکرد Iolaus جای سر را داغ ميکرد و اجازه نميداد سر جديدی درست شود. زمانی که هرکول اين جانور را کشت و خبر پيروزی خود را به شاه Eurytheus داد شاه به او گفت که اين يک پيروزی واقعی نيست چون از برادر زاده خود کمک گرفته است
برج دلو - Aquarius
حمل کننده آب
حدمتکار المپيوس
او پر کننده جام خدايان بالای کوه المپيوس بود. اسم اصلی او Ganymede است و معمولا در حا ل ريخت آب از کوزه حود به دهان ماهی جنوبی است نشان داده ميشود.
دزديده شدن در کودکی
او سر شاه کروس بود بعد از اينکه شهر تروی نام پرفت. داستان او در مورد فزنديست که از والدينش ربوده ميشود.
او در يک روز که از گله گوسفند پدرش نگهداری ميکرد ربوده شد. در يک داستان اين Eos خدای سپيده دم بود که او را دزديد. او اشتياق زيادی نسبت به مردان جوان داشت . بعد زيوس اين پسر را از او دزديد.
دزديده شدن توسط عقاب
در بيشتر داستانها اين زيوس بود ه دستور داد تا اين کودک چوپان را بدزدند. و بعضيها ميگويند که اين خود زيوس بود که به شکل عقاب تغيير شکل داد و کودک را دزديده بود. او به بالا کوه المپيوس رفت تا جام خدايان را از شهد در جشنها پر کند.
در مصر
يکی از داستانها اين است که صورت فلکی دلو در مصر شکل گرفت و او خدای رود نيل است.. با اين شکل که اودر حال پر کردن جام است نشان دهنده خوده رود نيل است.
